Anasayfa	Genel Bilgi	Mimari Özellikler	Fotoğraflar	Haberler	Derneğimiz	Yardım ve Bağış

ESKİSİNDEN YENİSİNE TÜRKELİ MERKEZ CAMİİ

Merkez Camiinin bulunduğu yerde 1950'li yıllarda mezarlık vardı ve bu mezarlık içinde cami olarak taş yığma tarzında bir oda kullanılıyordu. Türkeli 1956'da ilçe olunca namaz kılınan bu oda, Turhan Köyünden Salim Bozkurt adındaki usta marifetiyle küçük bir camiye çevrildi ve bir minare yapıldı.

Zamanla nüfus artmaya, genişletilmiş olan bu cami de yetersiz kalmaya başladı. 1980'li yıllara gelindiğinde caminin iyice eskimesi ve yetersizliği sebebiyle yıkılıp yeniden yapımı gündeme geldi. Konu ilçede büyük tartışmalara yol açmıştı. Yeniden yapılmasını savunanlar yanında tamirle yetinilmesini isteyenler de vardı. Nihayet 1984 yılında yapılan geniş çaplı bir toplantıda caminin tamir edilmesine ve biraz da genişletilmesine karar verildi. Bu karara bağlı olarak 1986'da, caminin batı ve güney tarafından biraz genişletilmesiyle ve tamiriyle iktifa edildi. Bu tamirde caminin çatısı da kaldırılarak kabak oyması tarzında kubbeler yapıldı.

Ancak bu tamirat ve genişletmelerle, merkez camii sorunu aşılamamış sadece çözüm bir süre daha ertelenmiş oldu. Dozu azalmakla birlikte devam eden talepler ve tartışmalar neticesinde 1993 yılında camiyi yıkıp yeniden yapmak amacıyla bir dernek (İlk Dernek) kuruldu. Türkeli İlçesi Güzelleştirme, Kalkındırma ve Merkez Camii Müştemilatı Yapma ve Yaşatma Derneği adındaki bu dernek bazı çalışmalar yaptı. Yardım toplama faaliyetlerine girişti. Ancak Derneğin İlçe Müftülüğünün de desteğini alarak gösterdiği gayretler sonuçsuz kalmıştı.

2000'li yıllarda da caminin yıkılıp yeniden yapılması talepleri devam etti. 2004 yılına gelindiğinde Merkez Camiinin yıkılması için resmî yazışmalar yeniden başlatıldı. Aynı yılın sonlarında camiye imam hatip olarak atanan Bekir YILMAZ da, dağılmış olan Derneği yeniden toparlamaya çalışıyordu. Tekrar toparlanmaya çalışan Derneğin, caminin yapımıyla ilgili resmî bir yetkisi olmadığı gibi sosyal bir desteği ve gücü de oluşamamıştı. Yalnız caminin yıkılıp yerine yeni bir cami yapılması kanaati, daha yaygınlaşmış ve benimsenir hale gelmişti. Halk, yeni gelen her Belediye Başkanına ve İlçe Müftüsüne camiyle ilgili bu talebini ifade ediyor ve yardım vaat ediyordu. Ancak 20 yılı aşkındır akim kalan birçok teşebbüsten ve yılgınlıktan sonra bu caminin yıkılıp yeniden yapılması için artık büyük bir kararlılık, çok yönlü bir hazırlık ve fedakârlık gerekiyordu.

2006 Yılı başından itibaren İlçe Müftülüğü büyük bir kararlılıkla soruna el attı. Caminin mülkiyetinin Türkiye Diyanet Vakfına ait olması İlçe Müftülüğünü buna mecbur bırakmıştı. Madem mevcut bir cami varken aynı yere yeni bir cami yapılacaktı; bıçak kemiğe dayanmıştı. O halde bölge şartlarında mümkün olabilecek en güzel cami yapılacak ve aynı sorunun bir daha nüksetmemesi ve tekrar yıkılıp yapılma zorunluluğu ortaya çıkmaması için kapasitesi de azami düzeye çıkarılacaktı. Bu teşebbüsün de akim kalmaması için her türlü resmî prosedür dikkatle uygulanacak, işler daima sağlam kazıklara bağlanacaktı.

İlçe Müftülüğü, Türkiye Diyanet Vakfı Türkeli Şubesi olarak işe önce arsadan başladı. Çünkü mevcut arsa cami için yetersizdi. Belediyenin yardımıyla ve Dernek vasıtasıyla arsa genişletildi. Arsa hazırdı, ama bu arsaya göre bir proje henüz yoktu. Proje olmadan inşaat ruhsatı alınamazdı. Ruhsat olmadan da inşaata başlanamazdı. Projesiz ve yetkisiz olarak inşaata başlanırsa mimarîdeki ve ustalardaki belirsizlikler ihtilaflara yol açar, bu belirsizlikler ve ihtilaflar camiyi çabucak hem ucubeye çevirir, hem de sekteye uğratırdı. Vakıf Şubesinin bu görüşüne karşılık Dernek, yaz mevsiminin geldiğini ve öncelikle caminin yıkılması gerektiğini, proje için zaman kaybedilmeyip bu işlerin temel atılırken ayarlanabileceğini savunuyordu. Vakıfla Dernek arasında uzlaşma sağlanamayınca Dernek çekildi. (29/06/2006)

Bu ayrılığın ardından Diyanet Vakfı Şubesi öncelikle arsanın imar alanını genişlettirdi. Zemin etüdünü yaptırdıktan sonra da sahasında tanınmış cami mimarlarından Ömer ERYILMAZ'a projeyi çizdirdi. Bu arada gerekli diğer tüm bürokratik işlemler tamamlandı. Sıra artık yapılmasına gelmişti.

İlçedeki siyasî-sivil tüm ileri gelen eşraf, Vakıf Şubesi (Müftülük) tarafından davetiye gönderilerek istişârî toplantıya çağrıldı. 6 Mart 2007'de yapılan bu toplantıda caminin projesi tanıtıldı. Projenin büyük beğeni toplaması ve kabul edilmesi üzerine yine Vakfın talebi ile bu projeyi hayata geçirecek bir Derneğin teşekkülü için seçim yapıldı. Böylece Türkeli Merkez Camiini Yaptırma Derneği adı altında ikinci bir Dernek kuruldu. İlçede birlik sağlanmış ve büyük bir sinerji meydana gelmişti. Vakıf ile bu yeni Dernek arasında 24/05/2007 tarihinde bir protokol imzalanarak kendilerine iki yıl süreli bir inşa yetkisi verildi.

Bu ikinci Dernek derhal çalışmalarına başladı. Vakfın desteği ve Derneğin gayretleriyle iki yıl içinde caminin betonarmesi, taş ve kurşun kaplaması ile kısmen mermer işleri tamamlanmıştı. Derneğe verilen iki yıllık yetki süresinin bitmesiyle birlikte bu sürenin yeniden uzatılması için Vakıf tarafından yapılan ve bazı şartlara bağlanan ek Protokol teklifi Dernek tarafından kabul edilmeyince, Vakıf caminin yapımı göreviyle birlikte Derneğin 162.000 TL tutarındaki camiyle ilgili borçlarını üstlendi. Dernek de kendini feshetti.

Bu feshin hemen ardından tamamen müftülük personelinden oluşan Türkeli Merkez Camiini Yaşatma Derneği adı altında Derneğimiz kuruldu. Türkiye Diyanet Vakfı Türkeli Şubesi ile 14/07/2009'da imzaladığımız bir protokolle, nöbeti devralarak caminin tamamlanması işini üstlendik. Ve ağır borç yüküne rağmen caminin bir an önce en güzel şekilde tamamlanabilmesi için yavaşlamış olan çalışmalara yeniden hız verdik.

Civar ilçe ve illerdeki yeni camiler içinde klasik Osmanlı mîmarîsini en çok yansıtan ve İlçemiz için iftihar vesilesi olan bu caminin meydana gelmesinde emeği geçen herkese teşekkür ediyor, bu emeklerin zayi olmadığına, çekilen sıkıntıların geçici, bırakılan eserin ise bâkî olacağına inanıyoruz.

Türkeli Merkez Camiini Yaşatma Derneği